Yn ddiweddar, cyhoeddodd y Prif Weinidog Andy Burnham setliad newydd i bobl h?n: amddiffyn Pensiwn y Wladwriaeth sy’n codi bob blwyddyn gyda Gwasanaeth Gofal Cenedlaethol sy’n darparu gofal personol am ddim i bobl h?n i roi tawelwch meddwl i bawb yn hwyrach mewn bywyd.
Bydd trwsio gofal cymdeithasol hefyd yn arbed arian i’r GIG – llai o alwadau ambiwlans, llai o dderbyniadau i Adrannau Damweiniau ac Achosion Brys, llai o welyau’n cael eu cymryd gan bobl nad ydyn nhw eisiau neu angen bod yno.
Er y bydd newidiadau Pensiwn y Wladwriaeth yn berthnasol ledled y DU, hyd yn hyn, dim ond Lloegr yw’r Gwasanaeth Gofal Cenedlaethol newydd.
Bydd cyllid cyfatebol ar gael i Gymru ond Llywodraeth Plaid Cymru bresennol fydd penderfynu ble y caiff ei wario. Byddaf yn dadlau’n gryf iawn dros ei ddefnyddio ar gyfer Gwasanaeth Gofal Cenedlaethol yma hefyd.
Bydd Gwasanaeth Gofal Cenedlaethol newydd yn cael ei dalu i raddau helaeth drwy addasu Clo Triphlyg Pensiwn y Wladwriaeth o fis Ebrill 2030 ymlaen. Bydd anrhydeddu ymrwymiad Llafur i’r clo triphlyg hyd at hynny yn gweld pensiwn y wladwriaeth yn codi dros £2,000, gan gyrraedd bron i 30% o enillion cyfartalog – yr uchaf erioed.
Ar ôl y dyddiad hwnnw, bydd Pensiwn y Wladwriaeth yn parhau i godi bob blwyddyn yn ôl chwyddiant, 2.5%, neu unrhyw swm ychwanegol sydd ei angen i gynnal ei werth o’i gymharu ag enillion cyfartalog. Ni fydd pensiwn neb byth yn gostwng. Bydd pensiynwyr yn dal i gael eu hamddiffyn rhag prisiau cynyddol a byddant yn rhannu yn ffyniant cynyddol y genedl.
Roedd llywodraeth Lafur ddiwethaf Cymru yn gweithio tuag at wasanaeth gofal a chymorth cenedlaethol i Gymru, gyda’r nod o greu system am ddim ar adeg yr angen. Ymrwymodd ein maniffesto Etholiadau’r Senedd i ddatblygu ein Gwasanaeth Gofal Cymru ein hunain sydd wedi’i ariannu’n llawn.
Mae angen i’r Blaid wneud yr un addewid a pheidio â gwneud yr un camgymeriadau ag a wnaethant gyda chyllid Anghenion Dysgu Ychwanegol cyn gwyliau’r haf.