Mae AS Llanelli, y Fonesig Nia Griffith, yn annog trigolion lleol i gymryd rhan yn yr adolygiad mwyaf erioed o ddeddfwriaeth tân gwyllt, a lansiwyd yn ddiweddar gan Lywodraeth Lafur y DU.
Mae’r Fonesig Nia wedi bod yn lobïo cydweithwyr yn y Llywodraeth i weithredu ar ôl clywed gan etholwyr yn rhannu pryderon ynghylch defnyddio tân gwyllt gwrthgymdeithasol, sydd wedi achosi gofid i gyn-filwyr lleol, wedi tarfu ar bobl agored i niwed ac wedi dychryn anifeiliaid anwes a phlant ifanc.
Diolch i eiriolaeth ASau Llafur gan gynnwys y Fonesig Nia, mae gweinidogion Llywodraeth y DU bellach wedi lansio ymgynghoriad 12 wythnos i glywed yn uniongyrchol am y newidiadau y mae’r cyhoedd am eu gweld.
Trwy’r adolygiad hwn, y nod fydd i deuluoedd, plant a’u hanifeiliaid anwes allu mynd ati i fyw gyda llai o aflonyddwch, gan sicrhau o hyd y gall trigolion fwynhau tân gwyllt yn ddiogel ac fel rhan o’r dathliadau cymunedol a diwylliannol y maent yn chwarae rhan ynddynt.
Bydd yr adolygiad hwn yn gofyn i ymatebwyr wneud sylwadau ar:
- Cyfyngu ar argaeledd y tân gwyllt mwyaf swnllyd, gyda chynhyrchion mwy swnllyd ar gael i arddangosfeydd proffesiynol yn unig.
- Cynyddu nifer y cynhyrchion sydd wedi’u gwahardd oherwydd risg annerbyniol i gymunedau, o dan Reoliad 33 o Reoliadau Erthyglau Pyrotechnig (Diogelwch) 2015
- Adolygu’r fframwaith rheoleiddio ehangach ar gyfer tân gwyllt a ddosbarthir fel ‘risg is’, er mwyn sicrhau bod y gyfraith yn adlewyrchu’n gywir y gwahanol lefelau o risg y maent yn eu peri.
Daw’r camau hyn ochr yn ochr â’r camau ehangach y mae Llafur yn eu cymryd i fynd i’r afael ag ymddygiad gwrthgymdeithasol, dod â thrigolion ynghyd a gwneud cymunedau’n fwy diogel.
Dywedodd y Fonesig Nia Griffith, Aelod Seneddol Llanelli:
“Mae tân gwyllt hynod o swnllyd yn cael eu cynnau bob awr o’r dydd a’r nos wedi dod yn broblem reolaidd yn rhai o’n cymunedau lleol. Gall achosi ofn ac aflonyddwch a gall niweidio bywydau rhai o’n pobl fwyaf agored i niwed yn ogystal ag anifeiliaid anwes annwyl. Yn aml iawn, mae unigolion yn ei wneud ochr yn ochr â mathau eraill o ymddygiad gwrthgymdeithasol.”
“Pan gânt eu defnyddio’n iawn ar achlysuron priodol, gall tân gwyllt fod yn hwyl fawr a dylai arddangosfeydd cyhoeddus trefnus a thrwydded lawn sy’n dod â chymunedau ynghyd barhau. Y defnydd anghyfrifol o dân gwyllt sydd angen mynd i’r afael ag ef a bydd yr adolygiad hwn yn edrych ar y ffordd orau o wneud hynny.”
Mae’r ymgynghoriad yn rhedeg tan 7 Hydref 2026.
Gellir dod o hyd i ragor o wybodaeth am y cynigion a sut i ymateb yma: https://www.gov.uk/government/consultations/fireworks-and-pyrotechnics-in-the-uk