Mae AS LLANELLI, y Fonesig Nia Griffith, yn annog Llywodraeth Cymru newydd dan arweiniad Plaid i ‘anrhydeddu’ ymrwymiad Llafur o £27m ar gyfer ysgol newydd o’r radd flaenaf ar gyfer Ysgol Heol Goffa.
Dywed Ms Griffith fod oedi a rhwystrau i’r prosiect £35m wedi achosi ‘pryder a gofid enfawr i ddisgyblion a rhieni presennol, a’r rhai sy’n aros am le yn Ysgol Heol Goffa.’
Mae hi wedi ysgrifennu at Anna Brychan AS, Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg a’r Iaith Gymraeg, gan alw arni i roi ‘cefnogaeth gynnar a llawn’ trwy ymrwymo i gyllid cyfatebol o 75 y cant ar gyfer yr ysgol.
Cadarnhaodd y Gweinidog Addysg blaenorol, Lynn Neagle o’r Blaid Lafur, y byddai’r ysgol newydd arfaethedig yn gymwys ar gyfer y cyllid o 75 y cant – y ffigur arferol yw 65 y cant – yn amodol ar achos busnes boddhaol.
Mae ymgyrchwyr ysgolion a chynghorwyr sir a thref Llafur Llanelli wedi galw ar rieni a chymuned yr ysgol i dderbyn ateb clir a phendant ynghylch a fydd Llywodraeth Plaid Cymru yn cyrraedd y ffigur o 75 y cant yn llawn.
Daw’r galw ychydig ddyddiau ar ôl i Aelod Cabinet Addysg Cyngor Sir Caerfyrddin y Blaid, y Cynghorydd Glynog Davies, gael ei holi gan Arweinydd Gr?p Sirol Llafur yr wrthblaid, y Cynghorydd Deryk Cundy, yn gofyn a oedd cyfran 25 y cant o gyllid y cyngor sir – tua £9 miliwn – wedi’i ‘neilltuo’ ar gyfer Ysgol Heol Goffa newydd.
Atebodd y Cynghorydd Davies: ‘Nid yw wedi cael ei ‘neilltuo’, wel nid eto.’
Fe wnaeth y datganiad yn ystod cyfarfod llawn o Gyngor Sir Caerfyrddin yr wythnos diwethaf gythruddo cynghorwyr Llafur sydd wedi ymgyrchu ers blynyddoedd dros yr ysgol newydd, gan ei rhoi ar frig eu blaenoriaethau addysg.
Ond ym mis Rhagfyr y llynedd, dywedodd y Cynghorydd Davies wrth gyfarfod llawn o’r cyngor sir: ‘Ydy, mae’r arian wedi cael ei neilltuo.’
Wrth siarad ar ôl y cyfarfod, dywedodd y Cynghorydd Cundy: ‘Pa fersiwn o atebion Glynog Davies ydyn ni, a chymuned yr ysgol, i’w gredu?
‘Roedd y Cynghorydd Davies wedi osgoi’r mater ynghylch a oedd Llywodraeth bresennol Cymru dan arweiniad y Blaid wedi neilltuo’r £27 miliwn ar gyfer yr ysgol newydd â lle i 150 o ddisgyblion ger Ysgol Penrhos yn Llanelli.’
Dywedodd y Cynghorydd Davies fod y cyllid yn dibynnu ar yr achos busnes nad oedd wedi’i gyflawni eto.
Dywedodd ymgyrchwyr a ymladdodd ymgyrch lwyddiannus yn erbyn ‘addewid wedi’i dorri’ gan y Blaid i adeiladu ysgol newydd, yn gyhoeddus ar ôl y cyfarfod eu bod yn ofni y gallai fod ‘twll du’ o £35 miliwn yng nghyllideb ddiweddaraf cyngor sir dan arweiniad y Blaid ar gyfer Ysgol Heol Goffa.
Anelwyd yr ymgyrchydd ysgol amlwg, y cynghorydd Llafur Lliiedi Shaun Greaney, gan ei gyhuddo o ‘gyflwr cyson o ddicter’.
Honnodd fod y cyngor yn ‘symud ymlaen ag ‘ysgol newydd fwy’ a dywedodd fod Llafur Llanelli wedi achosi ‘trallod diangen’.
Dywedodd y Cynghorydd Tref Greaney: ‘Mae’n warthus bod y Cynghorydd Glynog Davies bellach yn honni mai ef yw arwr yr ysgol ac wedi cael ei gam-drin gan ein beirniadaeth.
‘Llofnododd mwy na 9,000 o bobl ddeiseb brotest dros ysgol newydd a ysgogwyd gan addewidion toredig Plaid.
‘Maen nhw’n gwybod y gwir. Mae arogl anobaith gwleidyddol i’r Cynghorydd Davies gymryd tramgwydd pan ddatgelwn nad yw’r arian wedi’i neilltuo a’i ddiogelu ar gyfer yr ysgol – ffaith ddiamheuol.
‘Mae Plaid yn ceisio twyllo pobl ac nid ydyn nhw’n hoffi eu bod nhw wedi cael eu dal.
‘Bydd Llafur Llanelli yn parhau i ymladd yn galed i adeiladu’r ysgol newydd cyn gynted â phosibl ar gyfer rhieni, plant a staff Ysgol Heol Goffa sy’n dioddef ers amser maith.’
Dywedodd y Cynghorydd Cundy fod Plaid yn ‘llusgo’ ei sodlau’ ar yr ysgol newydd.
‘O ystyried bod y Cynghorydd Davies wedi ein sicrhau ym mis Rhagfyr fod y prosiect wedi’i glustnodi, pam mae’n mynd i gymryd 15 mis i adeiladu achos busnes?
‘Roedd ganddyn nhw’r holl wybodaeth y llynedd o adroddiad annibynnol a gomisiynwyd ganddyn nhw, sef bod yn rhaid ehangu’r ysgol er mwyn bodloni gofynion cyfreithiol.
‘Y cyfan rydyn ni’n ei wneud fel cynghorwyr Llafur yw bod yn llais i’r rhai sy’n agored i niwed ac ni fyddwn ni’n cael ein tawelu.’