Mae Llywodraeth Lafur y DU wedi cyhoeddi cynlluniau ar gyfer Cod Dioddefwyr newydd a fydd yn darparu gwell cefnogaeth i blant sy’n ddioddefwyr yn Llanelli i ddeall eu hawliau fel dioddefwyr troseddau ac, yn bwysicach fyth, sut i gael y cymorth sydd ei angen arnynt i wella.
Nid yw llawer o blant a phobl ifanc yn gwybod at ble i droi yn dilyn troseddau fel cam-drin domestig a thrais rhywiol – ar goll yng nghymhlethdodau’r system cyfiawnder troseddol. Yn ogystal â chryfhau Cod y Dioddefwyr, bydd y Llywodraeth yn gweithio gyda phobl ifanc ac arbenigwyr i ddatblygu’r fersiwn gyntaf erioed o’r cod sy’n addas i blant, gan nodi mewn iaith sy’n briodol i’w hoedran hawliau plentyn fel dioddefwr trosedd – gan gynnwys yr hawl i gael ei gyfeirio neu hunangyfeirio at wasanaethau cymorth.
Mae’r Llywodraeth yn ceisio adfer ymddiriedaeth dioddefwyr yn y System Cyfiawnder Troseddol ac mae’r symudiad hwn yn warant sylweddol o’u hawliau.
Mae cynigion yn y Cod Dioddefwyr newydd yn cynnwys mwy o gyswllt uniongyrchol â’r heddlu a swyddogion prawf ochr yn ochr â rhieni i’r rhai 12 oed a h?n, gan roi’r urddas a’r ymreolaeth iddynt y maent yn eu haeddu fel goroeswyr troseddau.
O adrodd yr holl ffordd hyd at y treial a thu hwnt, bydd Cod Dioddefwyr gwell yn annog pob dioddefwr i ddilyn eu hachosion drwodd, gan wybod bod y Llywodraeth yn sefyll yn gadarn ar eu hochr.
Mae hyn yn cynrychioli addewid maniffesto Llafur a gyflawnwyd ac yn cyflwyno cefnogaeth amhrisiadwy i ddioddefwyr yn eu hamser o’r angen mwyaf.
Dywedodd y Fonesig Nia Griffith, AS Llanelli:
“Rwy’n gwybod bod llawer o bobl, ac yn enwedig pobl ifanc, ledled Llanelli wedi wynebu anawsterau wrth adrodd am droseddau, ceisio cyfiawnder a chael y gefnogaeth briodol i fynd â’u hachosion drwodd i’r casgliad cywir.
Dyma faterion rydw i wedi’u codi yn Nh?’r Cyffredin a thu hwnt, ac rwyf mor falch bod y Llywodraeth bellach wedi cyflwyno’r Cod Dioddefwyr newydd hwn a fydd yn helpu plant a phobl ifanc i wneud hynny.
Bydd hyn yn cefnogi pob dioddefwr trosedd ifanc yn Llanelli i gael mwy o hyder yn ein System Cyfiawnder Troseddol a’u cefnogi i hawlio’r hawliau sy’n ddyledus iddynt.”
Dywedodd y Dirprwy Brif Weinidog ac Ysgrifennydd Cyfiawnder, David Lammy:
“Gall llywio’r system gyfiawnder fod yn her i lawer, ond i blant – matrics! Rwy’n hynod falch o’r newidiadau i’r Cod Dioddefwyr yr ydym yn eu harchwilio law yn llaw â’r bobl a fydd ei angen fwyaf.
“Mae’n annirnadwy y byddai plentyn diniwed ac agored i niwed byth angen y system cyfiawnder troseddol, ond mae’n realiti na allwn ei anwybyddu. Drwy’r diwygiadau rydyn ni’n eu cynnig, plant fydd y gyrwyr ar eu taith i gyfiawnder.”
Mae gwelliannau arfaethedig i God y Dioddefwyr ar gyfer pob dioddefwr yn cynnwys egwyddorion sylfaenol newydd a hyfforddiant i asiantaethau ar draws y system gyfiawnder i ddarparu safon uwch o gyfathrebu â dioddefwyr.
Mae cydymffurfio â Chod y Dioddefwyr wedi’i ymgorffori yn y gyfraith. Pan gaiff ei gychwyn, bydd pwerau cryfach Comisiynydd y Dioddefwyr yn dwyn asiantaethau i gyfrif os ydynt yn methu â chyrraedd safonau’r Cod heb reswm da.
Mae’r newyddion hwn yn dilyn cyfres o ymyriadau allweddol a gynlluniwyd i amddiffyn menywod a phlant rhag trais a cham-drin.
Mae’r rhain yn cynnwys lansio Strategaeth Trais yn erbyn Menywod a Merched nodedig Llywodraeth y DU i fynd i’r afael â thrais yn erbyn menywod a merched, a’r penderfyniad i ddiddymu’r rhagdybiaeth o gyfranogiad rhieni i ganolbwyntio achosion llys teulu yn uniongyrchol ar ddiogelwch plant.
Mae gweinidogion hefyd wedi ymrwymo i adolygu canllawiau’r ‘Protocol Cenedlaethol’ i atal troseddoli plant mewn gofal a dileu cyfrifoldeb rhieni oddi wrth bobl sydd wedi’u heuogfarnu o drosedd rywiol ddifrifol yn erbyn unrhyw blentyn, a lle mae plentyn yn cael ei eni o dreisio.