Mae’r Fonesig Nia Griffith wedi croesawu cyhoeddiad Llywodraeth Lafur y DU y bydd rhenti tir yn cael eu capio ar £250 y flwyddyn, gan ei alw’n “gam hir-ddisgwyliedig a fydd yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i lesddeiliaid yn Llanelli.”
Cadarnhaodd y Prif Weinidog Keir Starmer a’r Ysgrifennydd Gwladol dros Dai, Cymunedau a Llywodraeth Leol, Steve Reed, y cap fel rhan o becyn ehangach o fesurau.
Dywedodd y Fonesig Nia y bydd y newid yn dod â rhyddhad i deuluoedd yn yr ardal sydd wedi wynebu taliadau annheg a chynyddol yn ystod y blynyddoedd diwethaf.
“Rwyf wedi siarad â, cyfarfod ac ymgyrchu ochr yn ochr â llawer o drigolion lleol sydd wedi bod dan anfantais oherwydd yr arfer gwarthus hwn am gyfnod rhy hir. Bydd y cap hwn yn arbed cannoedd o bunnoedd y flwyddyn i rai teuluoedd ac yn olaf yn rhoi terfyn ar un o anghyfiawnderau gwaethaf y system lesddaliad. Mae’n gam hir-ddisgwyliedig a fydd yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i lesddeiliaid yn Llanelli.”
Ochr yn ochr â’r cap, mae Llywodraeth y DU wedi cyhoeddi’r Bil Cyffredin-ddaliad a Diwygio Lesddaliad drafft, a fydd yn cryfhau hawliau ac amddiffyniadau mwy na phum miliwn o lesddeiliaid sydd i elwa o reolaethau, pwerau ac amddiffyniadau cryfach mewn newid sy’n ailweirio perchnogaeth tai yn sylfaenol ledled Cymru a Lloegr.
Bydd fflatiau lesddaliad newydd hefyd yn cael eu gwahardd a pherchnogaeth tai yn cael ei chryfhau diolch i ddeddfwriaeth arloesol a fydd yn rhoi rheolaeth i bobl dros eu cartrefi ac yn galw terfyn ar y system lesddaliad ffiwdal sy’n dyddio’n ôl i’r oesoedd canol.
Bydd fforffedu, lle gall lesddeiliaid golli eu cartref a’r ecwiti a gronnwyd ganddynt drwy fethu â thalu dyled mor isel â £350, hefyd yn cael ei ddiddymu a bydd proses newydd i’w gwneud hi’n haws i lesddeiliaid presennol drosi i gyd-ddaliadaeth yn cael ei chyflwyno lle bydd perchnogion tai yn derbyn cyfran ym mherchnogaeth eu hadeiladau a mwy o reolaeth dros sut mae’r adeilad yn cael ei reoli a’r biliau y maent yn eu talu.
Ychwanegodd Aelod Seneddol Llanelli:
“Daw’r cam pwysig hwn i gefnogi lesddeiliaid gyda chostau byw ar ôl blynyddoedd o ddiffyg gweithredu ac esgeulustod.
“Mae hyn yn newyddion gwych i lawer o lesddeiliaid yn fy etholaeth i yn Llanelli sydd wedi bod yn gaeth mewn system annheg am gyfnod rhy hir. Rwy’n falch bod Llywodraeth Lafur wedi gallu cyflawni hyn lle methodd y Llywodraeth Dorïaidd flaenorol. Roedd yn addewid a wnaethom yn ein maniffesto Etholiad Cyffredinol yn 2024 ac rwy’n falch iawn bod hwn bellach yn addewid yr ydym yn ei gyflawni.”